Doğu Batı 53 : Osmanlılar 3
Sayı : 53 : Osmanlılar 3
Tarih : 2010
Liste Fiyatı : 24,00 TL
(Bu ürünü aldığınızda 135 puan kazanacaksınız)
   135
181226
Açıklama :

Osmanlılar III

Bizans, Türk, İran ve İslâm gelenekleriyle beslenen ve yenilikçi kapasitesinden güç alan Osmanlı İmparatorluğu Ortaçağ’dan Yeniçağ’a geçişin mükemmel bir örneği olarak karşımıza çıkar. Bu ikili yapı, Hıristiyanlık açısından bakıldığında Müslüman olan, fakat geleneklere dayanan kanunuyla Arap topraklarındaki klasik Müslümanlıktan ayrılan Osmanlı kültürünü de nitelendirmektedir. Osmanlı’nın göçebe ve kabile kültürünün hâkim olduğu Orta Asya steplerinden yavaş yavaş göç ettikleri dikkate alındığı takdirde bu yaşam biçiminin tamamen Türk kültürüne ait olmadığı anlaşılır. Osmanlı İmparatorluğu ne sadece bir ortaçağ devleti ne de tamamen bir modern çağ devletidir.” 

Doğu Batı dergisinin Osmanlılar özel sayısı dört cildi kapsıyor. Konunun genişliğinden dolayı ciltlerimizde belli bir kronoloji takip edilmedi. Bunun yerine, bazı dönemler ve başlıklar seçilerek Osmanlı tarihiyle ilgili bir “zihniyet okuması” yapılmaya çalışıldı. Osmanlı tarihi incelenirken nasıl bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği metodolojik sorun olarak ciddiyetini hâlâ korumaktadır. Bu noktada İnalcık’ın giriş yazısında yapmış olduğu tespitler kayda değerdir: “Tarihî süreç başlıca şu temel cepheleriyle ele alınmalıdır. İlk olarak, yüzyıllar boyunca Osmanlı İmparatorluğu ve yabancı güçler arasında kurulan değişen denge, sonra imparatorluk içinde hükümdarın değişen siyasî otoritesi sorunu ve bunun imparatorluk içindeki öteki kuvvetler karşısında denge durumu ve nihayet devletin askerî, malî ve toplumsal kurumlarının dayandığı toprak tasarrufu ve işlenmesi sisteminin geçirdiği aşamalar açısından incelemek gerektiğine inanıyoruz.”

Osmanlı tarihi, sağlıklı bir biçimde bugüne taşınabildiği takdirdedir ki ancak toplumsal, kültürel ve siyasî meseleler belli bir açıklığa kavuşabilsin. Son yıllarda ülkemizde Osmanlı ile ilgili yayınlar artmış olmakla birlikte temelde iki yaklaşımın sabit kaldığı görülecektir. İlki, savunma psikolojisiyle yola çıkan muhafazakâr tarihçilik anlayışıdır. Bu anlayış çerçevesinde Osmanlı tarihi her düzeyde hikâyeleştirilip idealize edilmektedir. Öncelikle, tarihi genel olaylardan ayırarak modern ulus devlet anlayışıyla imparatorluklar çağını değerlendirmek ne derece gerçeğe yakın durmaktadır? “Soru ve cevaplar” silsilesi halinde bir takım “hazırcevaplar” üretme kolaylığı tarihi ahlâki anekdotlar yığınına çevirecektir. Örneğin, Osmanlı, aşiretten bir imparatorluk düzeyine nasıl yükseldi? Osmanlı, bir İslâm devleti miydi, yoksa bir Türk devleti mi? Kardeş katli meselesi, harem hayatı, Fâtih, Abdülhamid ve Vahdettin hakkında bilinmeyen gerçekler vb. birçok soru etrafında tarih neredeyse karikatürleştirilmektedir. İdealleştirilmiş bir Osmanlı anlayışı, Batılı tarihçilerin önyargılarından ve çokça eleştirilen oryantalist tutumdan hiç de bağımsız değildir. Nasıl ki, oryantalizmde Doğu’ya dair, emperyal öznenin arzuladığı gerçeklerden uzak bir takım imgeler inşa edilmişse, kendi içimizde de ürettiğimiz, bugünkü kimlik meseleleriyle doğrudan alâkalı, zihnimizde yaşayan yarı hayalî bir Osmanlı coğrafyası vardır.

Popüler bir “Osmanlı (!)” imgesinin geniş kitleler tarafınca benimsenmesinde, elbette, Cumhuriyet’in sağlıklı bir tarih bilinci geliştirememesi önemli bir nedendir. Bu noktada tarihe “eleştirel” gözle bakılması gerektiğini iddia eden ideolojik sol yaklaşımlar da mercek altına alınmalıdır. Aslında bu tavır, eleştirellik ve tarafsızlık değil, tarihle bugün arasına bir “mesafe” koyma isteğidir. Tanzimat’taki seçkin aydın tavrının en iyi gözlemleneceği alan, tarihe ‘arkaik’ bir olaylar dizisiymiş gibi bakan, onu kendinden uzak gören ve geçmişi hep mahkûm etmek isteyen yabani ve naif entelektüel tutumlarda aranmalıdır.

Yalnızca, bu iki tutuma bakıldığında bile, tek bir Osmanlı’nın değil birçok Osmanlı’nın var olduğu söylenebilir. Cumhuriyet’in çeşitli dönemlerinde, Osmanlı’nın nasıl ele alındığı üzerine yapılacak bir araştırmada, birbirinden farklı Osmanlı portreleri ortaya çıkacaktır. Osmanlı ile ilgili yapılan araştırmalar, metodolojik bir birikim çerçevesinde gelişmeyip, neredeyse onar yıllık dilimler halinde birbirinden ayrılmış, tekil uzmanlık çalışmalarına bölünmüş, bazen Batılı tarihçilerin desteğiyle ivme kazanan, bazen de güncel siyasî tartışmaların ilgi doğurduğu bir alan haline gelmiştir.

Sonuç olarak her türden tarihsel bilinç eksikliği, gelecekte herhangi özgün bir dil, düşünce, kültür ve sanat anlayışı yaratamamanın ve Türkiye’de sosyal bilimlerin uzun bir dönem daha zayıf kalmasının en önemli nedenleri arasında sayılmalıdır.

Etiketler:
Doğu Batı 53   

Yazısı bulunanlar ve makaleleri

Yazar Makale Adı Sayfa No Dergi veya Eser Adı Konu
Benjamin C. Fortna Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonunda Eğitim ve Otobiyografi 101 - 126 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Halil İnalcık Osmanlı Tarihinde Devlet ve Asker 11 - 18 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Mustafa Gündüz Son Dönem Osmanlı Eğitiminde Disiplin ve Cezalandırma (1847 - 1920) 127 - 158 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Mehmet Topal Osmanlı Devleti'nde Ahilik ve Ahi Zaviyeleri Kamil Çolak birlikte 161 - 178 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Dritan Egro Osmanlı İmparatorluğu'ndan Arnavutluk Devletine: Osmanlı Mirasının Devamlılığı ve Kesintiye Uğramasına Dair Bazı Veçheler 181 - 191 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Sinan Marufoğlu Osmanlı Taşra Eyaletlerinde Para ve Finansman Sorunları: Musul, Bağdat ve Basra Eyaletleri Örneği 195 - 214 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Aslı Niyazioğlu On Altıncı Yüzyıl İstanbul'unda Halveti Sünbüli Şeyhlerinin Rüyaları ve Osmanlı Biyografi Yazıcılığı 21 - 35 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Necmettin Aygün XVIII. Yüzyılda Trabzon Merkezli Karadeniz Ticaretinde Balkanlar İle İlişkiler 215 - 234 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
M. Akif Kireçci Gerçekle Hayal Arasında Batı Medeniyeti Tarihinde Osmanlı İmparatorluğu 237 - 247 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Yusuf Oğuzoğlu Osmanlı'da Devlet Felsefesi : Yönetilenler'e Yaklaşım ve bu Siyasetin Kaynakları 39 - 71 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Yasemin Beyazıt XVI. Yüzyıl Sonlarında Osmanlı'da Kaza Sınırlarını Belirleyen Temel Etkenler 75 - 98 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3
Ahmet Özcan Popüler Tarihçilik ve Osmanlı Tarihine İlgisi Üzerine Bazı Tespitler 99 - 118 Doğu Batı Düşünce Dergisi 53 : Osmanlılar 3

Yorum yaz
Bu ürünü henüz kimse eleştirmemiş.
Sepetinizde ürün bulunmuyor
E-Mail listemize katılarak yeni yayın ve etkinliklerimizden haberdar olabilirsiniz.
Email
Ad Soyad
   
Kapat